1. Жалпы ережелер

1. Осы ереже білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттардың анықтамалықтарын әзірлеу бойынша «Туристік білім жолы» облыстық конкурсының (бұдан әрі – Конкурс) мақсаттары мен міндеттерін, ұйымдастырушылықты қамтамасыз етуді, өткізу және қаржыландыру, қатысу және жеңімпаздар мен жүлдегерлерді айқындау тәртібін анықтайды.

2. Конкурсты ұйымдастырушылық және әдістемелік сүйемелдеуді Шығыс Қазақстан облысының білім басқармасы, Дарындылық пен қосымша білім беруді дамытудың Шығыс Қазақстан ғылыми-әдістемелік «Дарын» орталығы (бұдан әрі – ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы) жүзеге асырады.

3. Байқаудың мақсаты мен міндеттері:

Байқау балалар мен жастар арасында білім беру бағытындағы туризмді насихаттау және олардың саяхатқа деген қажеттілігін қалыптастыру мақсатында өткізіледі.

Байқаудың негізгі міндеттері:

• облыстық білім беру бағытындағы ішкі балалар туризмін дамытуға жәрдемдесу;

• тарихи-мәдени және табиғи көрікті жерлерін танымал ету арқылы мәдени-танымдық және туристік объект ретінде аудандардың имиджін құру;

•  - білім беру бағытындағы жаңа тақырыптық экскурсиялық маршруттарды құру.

2. Конкурстың ұйымдастыру комитеті

2.1. Конкурсты ұйымдастыру және өткізу үшін ұйымдастыру комитеті (бұдан әрі - Ұйымдастыру комитеті) құрылады.

Ұйымдастыру комитеті:

- конкурсты дайындау мен өткізуге тікелей басшылықты жүзеге асырады;

- конкурсқа қатысу үшін өтінімдер мен қажетті материалдарды қабылдайды;

- конкурсты өткізу кезінде қазылар алқасының құрамын қалыптастырады және бекітеді;

- іс-шаралардың түрлерін, оларды өткізу нысанын айқындайды;

- конкурс қорытындыларын талдайды және жинақтайды;

- БАҚ-та конкурстың дайындық барысын, өткізілуін және нәтижелерін жариялауды қамтамасыз етеді.

2.2. Байқаудың бірінші-екінші кезеңдеріне басшылықты жүзеге асыру үшін мектеп, аудандық (қалалық) ұйымдастыру комитеттері құрылады. Олардың құрамын білім беру мекемелерінің тиісті органдары бекітеді.

3. Конкурсты ұйымдастыру мерзімі мен тәртібі

3.1. Конкурс жеңімпаздар мен жүлдегерлерді анықтаумен үш кезеңде өткізіледі: Бірінші кезең (іріктеу) – жалпы орта білім беру, қосымша білім беру мекемелерінде (2023 жылғы қараша-желтоқсан);

Екінші кезең (іріктеу) – аудандық / қалалық (2024 жылғы қаңтар);

Үшінші кезең (қорытынды) – облыстық (2024 жылғы ақпан-наурыз, Өскемен қаласы).

3.2. Конкурстың бірінші (іріктеу) және екінші (іріктеу) кезеңдерін өткізу мерзімдері аудандық (қалалық) білім бөлімдері басшыларының, білім беру ұйымдары директорларының бұйрықтарымен айқындалады.

3.3. Аудандық / қалалық іріктеу кезеңінің нәтижелерін Ұйымдастыру комитетіне аудандық, қалалық білім бөлімдері басшыларының және облыстық білім беру ұйымдары директорларының қолы қойылған облыстық конкурсқа қатысу туралы өтінімді нысан бойынша  (№1 қосымша) 2024 жылғы 1 ақпанға дейін, Өскемен қ., Абай даңғылы, 21, ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығына sporturizm@shygysdaryn.kz, vk_daryn@mail.ru Электронды поштасына жолдау қажет. Тел. 8 (7232) 70-26-74.

Өтінімге қатысушылардың және топ басшысының жеке басын куәландыратын сканерленген құжаттар қоса беріледі.

4. Конкурсқа қатысушылар

4.1. Конкурсқа облыстың жалпы орта білім беру және қосымша білім беру мекемелерінің білім алушылары - іріктеу кезеңдерінің жеңімпаздары мен жүлдегерлері қатысады.

4.2. Қала/аудан командасының сандық құрамы-5 адам.

4.3. Білім алушылардың жас санаты – 12-16 жас.

5. Конкурсты өткізу шарттары мен тәртібі

5.1. Конкурс келесі номинациялар бойынша өткізіледі:

5.1.1. «Менің кіші Отанымның экскурсиялық маршруттары» номинациясы Номинацияда анықтамалық ұсынылады, ол негізгі бөлімде туризм түрлері бойынша ауданның (қаланың) білім беру бағытындағы 2 және одан да көп экскурсиялық маршруттардың сипаттамасын қамтиды, сондай-ақ елді мекен бойынша білім беру бағытындағы ең қызықты экскурсиялық маршруттарды қамтуы мүмкін.

5.1.2. «Облыстың экскурсиялық маршруттары» номинациясы

Номинацияның негізгі бөлігінде облыстың білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттарының сипаттамасы бар анықтамалық ұсынылады.

5.2. Анықтамалықтарға қойылатын талаптар:

Конкурсқа туризм түрлері бойынша білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттардың (кемінде 2 маршрут) анықтамалығы ұсынылады:

- Экологиялық туризм;

- Мәдени-танымдық туризм;

- Этномәдени туризм;

- Өнеркәсіптік туризм;

- Гастрономиялық туризм;

- Спорттық туризм;

- Емдеу-сауықтыру туризмі;

- Білім беру бағытындағытуризм

5.3. Анықтамалықтарды рәсімдеуге қойылатын талаптар:

- Анықтамалық форматы - 210х297 мм (А4).

- Анықтамалықтағы мәтін мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде басылады.

5.4. Конкурсқа дайындық жұмыстары барысында қажет:

- Өз елді мекенінің, ауданының (қаласының) және жалпы өңірінің білім беру туризмі саласындағы туристік әлеуетін талдау;

- Болжамды маршруттар объектілері туралы қажетті ақпаратты жинау;

- Білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттарды әзірлеу;

- Анықтамалықты толтыруды дайындау (материалдарды, иллюстрацияларды таңдау және мәтін жазу);

- Экскурсиялық маршруттардың жалпы тұжырымдамасын әзірлеу (анықтамалықтың мақсатты және функционалдық мақсаты, ондағы ақпараттың құрамы);

- «Туристік білім жолы» білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттардың анықтамалығын таныстыру.

5.5. Конкурстық материалда болуы шарт:

5.5.1. Білім беру мекемесінің, ауданның, облыстың толық атауын, анықтамалықтың атауын, жұмыс авторлары туралы ақпаратты, жарияланған орны мен жылын көрсететін титул парағы;

5.5.2. Мазмұны;

5.5.3. Ілеспе мақала (анықтамалық туралы жалпы мәліметтер, анықтамалықтың негізгі идеясының көрінісі, оны пайдалану бойынша ұсыныстар);

5.5.4. Қысқартулар мен шартты белгілер тізімдері;

5.5.5. Елді мекен, аудан, аймақ туралы қысқаша ақпарат, ондағы білім беру бағытындағы туризмді дамыту;

5.5.6. Негізгі бөлігі (білім беру бағытындағы экскурсиялық маршруттар: атауы, мақсаты, міндеттері, жас санаты, қозғалыс тәсілі, ұзақтығы, оқу бағдарламасының қай пәні/бөлімі толықтырады, маршруттың өту маусымдылығы, маршруттың жүру жолы, карта-схема, маршруттағы экскурсиялық объектілердің қысқаша сипаттамасы, фотоматериалдар және т. б.; иконикалық компонент (фотосуреттер, иллюстрациялар, суреттер және т. б. анықтамалықта эмоционалды әсер ету элементі, ауызша компоненттің (мәтіннің) мазмұнды-нақты ақпаратына толықтыру, нақтылау ретінде ұсынылады;

5.5.7. Пайдалы ақпарат (бағыт бойынша ұсынымдар, туристік қызығушылық объектілерінің тізімі және қысқаша анықтама: орналасқан жері, телефон нөмірлері және жұмыс кестесі, тұруға арналған орналастыру нұсқалары, тамақтану пункттері, көлікті жалға беретін компаниялар және т.б.; шұғыл қызметтердің нөмірлері, пайдалы сайттардың мекенжайлары және т. б.).

QR технологиясының анықтамалық беттерінде географиялық координаттарды, баратын экскурсиялық нысандар туралы қызықты мәліметтер мен фактілерді және басқа ақпаратты кодтауға болады.

5.6. Ұсынылған авторлық құқықтардың сақталуына жауапкершілік анықтамалық конкурсқа өзін автор ретінде жариялаған қатысушыға жүктеледі. Конкурсқа қатысу үшін өздерінің конкурстық жұмыстарын жібере отырып, қатысушылар осы Ереженің шарттарымен келісетіндіктерін растайды және конкурсты ұйымдастырушыға анықтамалықтарды коммерциялық емес мақсаттарда (Интернетте орналастыру, көрме стендтерінде ұсыну және т.б.) авторлыққа сілтеме жасай отырып пайдалану құқығын береді.

5.7. Конкурстық материалдарды бағалаудың негізгі критерийлері:

- Конкурстың шарттары мен талаптарына сәйкестігі;

- Ақпараттың растығы (мазмұнның өзектілігі мен дәлдігі: мәтін мен фотосуреттер, анықтамалықтағы ақпарат);

- Идеяның жаңалығы мен өзіндік ерекшелігі (жаңа, бұрын белгісіз маршруттар; аймақ, аймақ туралы қызықты ақпарат пен фактілер, бұрын еш жерде ұсынылмаған және т. б.);

- Анықтамалықтың дизайны (мұқабаның түпнұсқасы, анықтамалық беттер, фотосуреттердің сапасы, басылымның түсі және т. б.);

- Пайдаланудың ыңғайлылығы (функционалдығы, анықтамалықты пайдалану бойынша ұсыныстардың немесе түсіндірмелердің болуы, мәтін мен фотосуретті беру нысаны, артық ақпараттың шамадан тыс жүктелмеуі және т.б.).

6. Конкурс қорытындысын шығару және қатысушыларды марапаттау

6.1. Жеңімпаздарды қазылар алқасы анықтайды. Қазылар алқасының құрамына тарихшылар, географтар, экологтар, филологтар, журналистер, қосымша білім беру педагогтары кіреді.

6.2. Байқау жеңімпаздары номинациялар бойынша І, ІІ, ІІІ дәрежелі дипломдармен марапатталады (жоба жетекшілерін көрсете отырып). Конкурстың қалған қатысушылары қатысу туралы электрондық сертификаттар алады

Қатысушылардың сертификаттарының электрондық нұсқалары ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығының сайтында орналастырылады https://shygysdaryn.kz. Анықтама телефоны: 8 (7232) 70-26-74.

6.3. Байқаудың жеңімпаздары мен жүлдегерлері «Жас туристер» бейінді жазғы ауысымына қатысады.

Бейінді жазғы ауысымды ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы 2024 жылғы тамызда өзін-өзі табысты іске асыру, балалардың шығармашылық әлеуетін ашу, салауатты өмір салтының құндылығын насихаттау, білім алушыларды белсенді демалысқа және туризммен айналысуға тарту үшін жағдайлар жасау және мүмкіндіктер беру мақсатында ұйымдастырады.

6.4. Үздік анықтамалықтар білім басқармасының интернет-порталында орналастырылады және балалар туризмі саласында пайдалануға ұсынылады.

7. Конкурсты қаржыландыру

7.1. Конкурсты қаржыландыруды ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы бекітілген сметаға сәйкес жүзеге асырады.