I. Жалпы ережелер

1. Осы ереже «Туған жердің кереметі» табиғи бедерінде туристік көпсайыс бойынша Шығыс Қазақстан облысының Чемпионатының (бұдан әрі – Чемпионат) мақсаттары мен міндеттерін, ұйымдастырушылық қамтамасыз етілуін, өткізу және қаржыландыру, қатысу және жеңімпаздары мен жүлдегерлерін анықтау тәртібін анықтайды.

2. Чемпионаттың мақсаты – спорттық балалар мен жасөспірімдер туризмін дамыту және ілгерілету.

3. Чемпионаттың Міндеттері:

- Спорттық туризм мен туристік көпсайысты дамыту және танымал ету;

- Спортшылар мен төрешілер корпусының тактикалық және техникалық шеберлігін арттыру;

- Балалар мен жастарды спортпен айналысуға тарту;

- Жастар арасында салауатты өмір салтын және дене шынықтыру мен спортпен айналысуды насихаттау;

- Туған өлкені практикалық тану, жарысқа қатысушылардың қоршаған табиғатымен танысу;

- Спорттық жұмыстың озық тәжірибесін жинақтау және енгізу;

- Спорттық іс-шараларды өткізу және қатысу кезінде қауіпсіздік деңгейін арттыру;

- Өскелең ұрпақтыазаматтық, туристік мәдениет сезімін тәрбиелеу.

4. Чемпионаттың ұйымдастырушылары Шығыс Қазақстан облысы білім басқармасы, Дарындылықпенқосымша білім беруді дамытудың Шығыс Қазақстан ғылыми-әдістемелік «Дарын» орталығы (бұдан әрі – ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы) болып табылады.

II. Жарыстарды өткізуге басшылық ету

5. Жарыс Қазақстан Республикасының туристік саласын дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 28 наурыздағы №262 Қаулысымен бекітілген) іске асыру шеңберінде өткізіледі.

6. Жарыстарды дайындау мен өткізуге жалпы басшылық жасау ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығына жүктеледі.

7. Дайындықты ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығы бекіткен бас төрешілер алқасы жүзеге асырады.

8. Жарыстың бас төрешісі Фирсов Т., сот. тел.: +7 771 353 99 05, бас төрешінің орынбасары Клиновицкая И.В. +7 777 753 26 13, irina-o.kz@mail.ru.

9. Қашықтықтарды белгілеу:«Вояж-Алтайский Казахстан» ЖШС.

III. Чемпионатты өткізу уақыты мен орны

10. Чемпионат 2023 жылғы 18-21 қыркүйек аралығында Бұқтырма су қоймасының жағасындағы «Оникс» базасында өткізіледі.

Командалардың келуі 2023 жылғы 18 қыркүйек (сағат 14:00-ден кейін), мандаттық комиссияда тіркелу сағат 17:00-ден 19:00-ге дейін, бас төрешілер алқасының команда өкілдерімен отырысы сағат 20:00-де.

Жабылу салтанаты, марапаттау, командалардың кетуі 2023 жылғы 21 қыркүйек (13:00-ге дейін).

Чемпионат бағдарламасы №4 қосымшада.

IV. Чемпионатқа қатысуға өтінімдер

11. Чемпионатқа қатысуды растау хаты (№1 қосымша) 2023 жылдың 10 қыркүйегіне дейін sporturizm@shygysdaryn.kz электрондық пошта арқылы ШҚО ББ ДпҚББД ШҚ ҒӘ «Дарын» орталығына ұсынылады.

12. Жіберуші білім беру ұйымдары басшыларының қолы қойылған, дәрігер куәландырған чемпионатқа қатысуға өтінімдер мандаттық комиссияға өткізу орнына келгеннен кейін беріледі (№2 қосымша).

Мандаттық комиссияға өтініммен бір мезгілде:

- қатысушылардың (16 жасқа толмаған қатысушыларға – туу туралы куәлік) және команда өкілінің жеке куәліктерінің түпнұсқасы мен көшірмесі;

- оқушының осы оқу орнына тиесілігін растайтын фотосуреті бар қатысушының жеке карточкасы (№3 қосымша);

- разрядтар беру туралы растайтын құжаттар;

- сақтандыру полисі;

- команда мен команда өкілінің жолдамасы бойынша, қауіпсіздік техникасын сақтау, қатысушылардың өмірі мен денсаулығын сақтау бойынша бұйрық;

- судьялық санат беру туралы бұйрық;

- эпидемиялық орта туралы анықтама

V. Өткізу шарттары

13. Тау, жаяу жүргінші және су туризмі техникасы бойынша құрама жарыстар, күрделіліктің 1-3 санаты.

14. Жарыс Қазақстан Республикасы Спорт туризмі федерациясы бекіткен «2021-2024 жылдарға арналған туристік көпсайыс бойынша жарыстар Ережесіне», жарыстың шарттарына және бас төрешілер алқасы бекіткен айыппұлдар кестесіне сәйкес өткізіледі.

15. «Туристік көпсайыс дистанцияларында техникалық тәсілдерді орындауға (әдістемелік ұсынымдар)» (2005 жылғы 17 желтоқсандағы) сәйкес техникалық тәсілдерді орындау және жарақтандыруға рұқсат беру [http://fetur.e-stile.ru/normat1/], «СТ және ТМ разрядтық талаптары».

16. Коттеджде 6-11 орындық бөлмелерде, 5 адамдық үйлерде тұру. Асханада тамақтану.

VI. Чемпионат Қатысушылары

17. Чемпионатқа спорттық және туристік клубтардың, жалпы орта және қосымша білім беру ұйымдардың командалары қатысады.

18. Команда құрамы – қосымша білім беру ұйымдары мен жалпы білім беретін мектептердің білім алушылары.

19. Аудан, қала командаларының сандық құрамы: 4 қатысушы (3+1) және 1 жетекші жаттықтырушы – команда өкілі.

Командаға «қосалқы ойыншылар» қатысуға жіберіледі. Қатысушыларды қосалқы ойыншылармен ауыстыру тек медициналық себептерге байланысты рұқсат етіледі.

20. Спорттық біліктілік және қатысушылардың жасы:

- Жасөспірімдер сыныбы – 2006-2008 ж. т. (15-17 жас);

- Балалар сыныбы – 2009-2011 ж. т. (12-14 жас).

21. Жарысқа медициналық мекеменің рұқсаты және сақтандыру полисі бар өтінімге енгізілген қатысушылар жіберіледі.

Әр команда Чемпионат бағдарламасына сәйкес барлық жарыстарға немесе Чемпионат жарыстарына қатысуы керек.

22. Қатысушылардың киімдері ауа-райына сәйкес келуі керек және қозғалысты шектемеуі керек: куртка, екі жұп ұзын спорттық шалбар, секіргіш, екі жұп шұлық, екі жұп қолғап, термо іш киімі, қосалқы киім жиынтығы және  екі жұп аяқ киім. Аяқ киім спорттық немесе туристік (кроссовкалар немесе бәтеңкелер) болуы тиіс. Бас киім міндетті (капюшон бас киім болып саналмайды).

Командада БІРЫҢҒАЙ спорттық форма немесе құрылысқа арналған эмблема болуы керек.

VII. Чемпионатты өткізу тәртібі

23. Чемпионат санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздік нормаларын сақтай отырып өткізіледі.

Санитарлық-эпидемиологиялық жағдайға және басқа да жағдайларға сәйкес чемпионатты өткізу тәртібіне өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін.

24. Спорттық қашықтықтардың саны мен класы:

I. Жасөспірімдер сыныбы (2006-2008 ж. т.):

- «Жеке-командалық» қашықтық іріктеу k=1 (жұмарда көтерілу, түсу).

- Кросс жорық k=2 (4-6 км, 6-8 кезең. Жолды жалпы жүріп өту уақыты 3 сағат) мүмкін кезеңдер: топография, түйіндер, медицина, қиғаш маятник, аспалы өткел, параллель қоршаулар, бөрене, маятник, түсу, көтерілу;

- Су қашықтығы k=1,5;

- Фотосуреттер байқауы k=0,5;

- Бард әндер байқауы k=0,5.

II. Балалар сыныбы (2009-2011 ж. т.):

- Кросс жорық k=2 (4-6 км, 6-8 кезең. Жолды жалпы жүріп өту уақыты 3 сағат) мүмкін кезеңдер: топография, түйіндер, медицина, қиғаш маятник, аспалы өткел, параллель қоршаулар, бөрене, маятник, түсу, көтерілу;

- «Жеке-командалық» k=1;

- Су қашықтығы k=1,5;

- Фотосуреттер байқауы k=0,5;

- Бард әндер байқауы k=0,5.

VIII. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және керек-жараққа қойылатын талаптар

25. Жарыстарды өткізу мен Қолданылатын төрешілер жарағының қауіпсіздігі үшін өткізуші ұйым мен бас төрешілер алқасы жауапты болады.

26. Қолданылатын жеке және топтық жабдықтардың қауіпсіздігі үшін команда өкілдері немесе қатысушылардың өздері жауапты болады.

27. Қатысушылардың дайындығының жарыс қашықтықтарына қойылған талаптарға сәйкестігі және қауіпсіздік техникасы қағидаларының сақталуы үшін команда өкілдері жауапты болады.

IX. Қатысушыларды туристік жабдықтармен қамтамасыз ету

28. Жеке: құлыптау жүйесі (жоғарғы және төменгі), голицалар, тежегіш құрылғы, дулыға (жоспарланған).

29. Командалық: негізгі арқан 4х20 М., 4х40 м, 2Х60, карабин 30 дана, түсіру құрылғылары, жумар, зембілге арналған жалпы репшнур, фал немесе репшнур, блоктар, әрбір қатысушыға арналған рюкзак, жинақталған медициналық дәрі қобдишасы, әрбір төрешінің секундомері болуы тиіс. Қалған жабдық команданың қалауы бойынша.

Сондай-ақ далада тұруға және тамақтануға арналған жабдықтар.

X. Нәтижелерді анықтау

30. Дистанциялардағы команданың (қатысушының) нәтижелері дистанциядан өту уақыты мен кезең дерден алып тастауды ескере отырып, кезең дердегі айыппұл уақытының сомасы бойынша айқындалады.

31. Команданың жалпы сынақтағы нәтижелері команданың жекелеген қашықтықтарда алатын балдарының сомасы бойынша анықталады.

32. Нәтижелер тең болған жағдайда, «Кросс-жорық» қашықтығында жоғары орын алған команда артықшылыққа ие болады.