Шығыс Қазақстан облысы білім басқармасының жұмыс жоспарына сәйкес Дарындылық пен қосымша білім беруді дамытудың Шығыс Қазақстан ғылыми-әдістемелік «Дарын» орталығы (бұдан әрі – ШҚ ДпҚББДҒӘ «Дарын» орталығы) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің А. Х. Марғұлан атындағы Археология институтымен бірлесіп, 2023 жылғы 19-22 маусымда «КИЕЛІ АЛТАЙЫМ – ТУҒАН ЖЕРІМ» археологиялық жазғы мектебін өткізді (бұдан әрі-Археологиялық мектеп).
Археологиялық мектеп 2018 жылдан бастап оқушыларды археологиялық және өлкетану біліміне баулу, археологиялық зерттеулер әдістемесімен танысу, облыстың дарынды оқушыларын тарих және археология бойынша ғылыми-зерттеу жобаларының сайыстарына дайындау, өскелең ұрпақты туған өлкенің табиғи және тарихи-мәдени мұрасына құндылыққа тәрбиелеу мақсатында біздің облыста өткізіліп келе жатқан бірегей жоба болып табылады.
Республиканың жетекші жоғары оқу орындарының ғылыми оқытушы-археологтары археология және өлкетану бойынша оқу-практикалық сабақтар ұйымдастырды.
Археологиялық мектептің спикері А. Х. Марғұлан атындағы Археология институтының редакциялық-ақпараттық бөлімінің меңгерушісі, археология және этнология магистрі, Шығыс Қазақстан көшпенділерінің археологиясы бойынша 30-дан астам ғылыми және ғылыми-танымал мақалалардың авторы - Жүнісханов Айдын Сенғалиұлы болды.
Қазбалардағы оқыту-тәжірибелік жаттығуларды: Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институтының жетекші ғылыми қызметкері, ерте металл археологиясы бөлімінің меңгерушісі, PhD доктор Ержанова Альбина Ергешбайқызы, Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің бөлім меңгерушісі Адельчанов Қуат Серікұлы жүргізді.
Жас археологтар үшін 2018 жылғы Археологиялық мектептің қатысушысы, қазіргі таңда Гумилев атындағы Еуразия университетінің тарих факультетінің «Археология» мамандығының студенті Оңалбекова Аружанмен кездесу ұйымдастырылды. Аружан өзінің жас ізбасарларына осындай қызықты әрі қызықты мамандықты таңдағаны туралы айтып берді.
Археологиялық мектептің қатысушылары үшін ғылыми-зерттеу және тарихи-танымдық экскурсиялар ұйымдастырылды:
«Ақ-Бауыр» кешенінде: жас зерттеушілер тас дәуірінің неолит дәуірінен бері әлемдегі ең көне жазу жүйесінің бірін қолмен ұстаудың бірегей мүмкіндігіне ие болды. Кешен аумағында әртүрлі дәуірдегі қорғандар, жартастағы суреттер, елді мекен қалдықтары, тас мүсіндер сияқты тарихи ескерткіштер бар.
Қызылтас ескерткішіндегі археологиялық қазба жұмыстары балалардың жадында терең із қалдырды. Археологиялық жаңалық орнында студенттер қазба жұмыстарының әдістерімен танысты, сонымен қатар өздерін археолог ретінде сынауға мүмкіндік алды және қолдарына қылқалам алып, қазба жұмыстарына аз да болса үлес қосты.
Мектеп оқушылары археологиялық зертхананы аралап, даладағы жәдігерлерді өңдеу жұмыстарымен танысуға мүмкіндік алды. Зертхана қызметкері – тарих ғылымдарының кандидаты Данила Серых жәдігерлермен жұмыс қалай жүргізіліп жатқанын көрсетіп айтып берді.
Археологиялық қазба жұмыстары жүргізілген жерлерде қатысушылар археологиялық тәжірибеге қатысушылар – еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының студенттерімен кездесті.
Археологиялық мектеп барысында балаларға Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінің «Алтын Алтай» мұражайына экскурсия ұйымдастырылды. Сондай-ақ, мектеп оқушылары С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің мұражайларына, зертханаларына және инновациялық орталықтарына барды. Облыстық тарихи-өлкетану мұражайы жан-жақтылығымен балалардың есінде қалды. Мұражай 80 000-нан астам экспонатты қамтитын Қазақстан мұражайларының ішіндегі ең үлкен және ең танымдық археологиялық коллекциялардың бірінің сақтаушысы болып табылады.
Археологиялық мектептің қатысушылары іс-шараның жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын атап өтті.
Қатысушылардың бірі – Акимбаева Амина ұйымдастырушыларға ризашылығын білдіріп: «Археологиялық мектепке қатысып, білімімді толықтырдым, келешекте археология, өлкетану бойынша зерттеу жобасын жазуды жоспарлаймын», - деді.
Археологиялық мектеп балаларға өткеннің жұмбақ әлемімен танысып, ұмытылмас әсер қалдырудың бірегей мүмкіндігін берді!
