Туған жерді сүю - тамаша қасиет. Осынау қасиетті жас ұрпақтың бойында қалай қалыптастыруға болады? «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Таулы Үлбідегі демалыс лагерінде өткен «Менің Отаным - Қазақстан» атты жас өлкетанушы мен экологтардың, натуралистердің облыстық форумының көздеген мақсаты да осы болатын.Шығыс Қазақстан өңірлік ғылыми-практикалық «Дарын» орталығы ұйымдастырған форумға өңіріміздің қалалары мен аудандарынан 180-ге жуық 8-10 сынып оқушылары қатысты.

          Туған жердің тарихы мен табиғатын зерттеп жүрген жас өлкетанушылар мен экологтар, натуралистер Өскеменнің іргесіндегі Таулы Үлбідегі демалыс лагерінде бас қосты. Әрқайсысының айтар ойы, дайындап әкелген жобалары бар. Туған жердің төсін қайтсе жасыл желекке айналдыруға болады? Қоршаған ортаны ластап, күн сайын көбейіп бара жатқан тұрмыстық қалдықтардан құтылудың жолы бар ма? Жан-жануарлар мен өсімдіктер дүниесін қайтсек сақтаймыз? Міне, көрдіңіз бе, бұл сауалдар ғалымдар мен шенеуніктерді ғана емес, оқушыларды да қатты толғандырады.

          Ғылыми-практикалықконференцияныңпленарлықотырысындабіріншіболыпоблыстықбілімбасқармасыбасшысыныңорынбасарыАйгүлБайжановасөзалып, форумғақатысушыларғажылылебізінбілдірді. 

          - Үшкүнбойысіздерфорумаясындаеліміздіңалтыналқасы, інжу-маржаныатанғанШығыстыңөлкетану, экологияжәнеқоршағанортатөңірегіндегіөзектімәселелердіқозғап, олардышешужолындағыөзжобаларыңыздықорғайсыздар, көптегенқызықтыақпараттарменбөлісесіздер, - дегенА.Байжановафорумғақатысушылардыңжұмысынаүлкентабыстіледі.

          АлоблыстықішкісаясатбасқармасыныңбасшысыНеллиКраснобаеваөңіріміздеоблысәкіміДаниалАхметовтіңбастамасыменқолғаалынған«Руханижаңғыру» бағдарламасыжайындажасөлкетанушыларменэкологтарға, натуралистергекеңіненәңгімелепберді.

          - «Рухани жаңғыру» бағдарламасының ерекшелігі қандай? Бұл - біздің өміріміздің барлық саласын қамтитын жалпы мемлекеттік ауқымды бағдарлама. Әрбір адам оның қатысушысы бола алады. Бұл - сіз бен біздің болашағымыз, - деген Нелли Краснобаева аталған бағдарламаның «Рухани қазына», «Білім және тәрбие», «Атамекен», «Ақпарат толқыны» секілді әр бөліміне тоқталып, оқушыларға жан-жақты түсіндіріп берді.

          АлС.АманжоловатындағыШҚМУ-дыңстратегиялықдамужәнеғылымижұмыстаржөніндегіпроректорыАнарМырзағалиеваЕлбасының«Болашаққабағдар: руханижаңғыру» мақаласындаайтылғанмәдени-генетикалықкодмәселесінетоқталды.

          Қазіргізамандаадамзатбаласыөзініңруханижаңғыруынұмытпауы, мәдени-генетикалықкодынсақтапқалуытиісдепсанайдығалым. Мәдени-генетикалық код дегеніміз не? Ол әрбір қазақстандықтың рухында, жанында, жүрегінде болады. Сондықтан да біз еліміздің тарихын біліп, салт-дәстүрін сақтауға, білімге деген көзқарасымызды тереңдетуге міндеттіміз.

Нобельсыйлығыныңлауреатыдәрісоқыпты

Сондай-ақ, пленарлықотырыста«НұрОтан» партиясыоблыстықфилиалыныңұйымдастыру-бақылаубөлімініңмеңгерушісіДинараИсанова, Энергетикаминистрлігіэкологиялықреттеу, бақылаужәнемұнай-газкешеніндегімемлекеттікинспекциялаукомитетініңШҚОбойыншаэкологиядепартаментініңмемлекеттікэкологиялықинспекторыСәулеҚашқымбаевасөзалып, жасөлкетанушыларменэкологтарғатабиғаттыұтымдыпайдалану, жастардыңэкологиялықмәдениеті, т.б. мәселелербойыншамазмұндыбаяндамажасады. 

          Форумныңпленарлықотырысындаоқушылардыңөздерідетуғанжердіңтарихы, экологияментабиғаттықорғаутуралыойларынортағасалды. Солардыңбірі- ӨскемендегіОралханБөкейатындағы№44 лицейдің11 сыныпоқушысыӘйгерімЖұманова.

          - Осыкүніадамзаттыалаңдататынүлкенмәселелердіңбірі– экологиянысақтап, табиғаттықорғау. Ғаламдықдағдарыстарданшығужолдарыдағаламдықболуытиіс, - дейдіӘйгерім.

          БиылғыжаздаӘйгерімМалайзияныңБаратКампарқаласындаөткенАзиялықғылымилагерьгеқатысыпқайтыпты. Әлемнің 100 елінен өкілдері қатысқан лагерьге Қазақстаннан бес оқушы барыпты.

          - Бізге әлемнің белгілі педагогтары мен психологтары, Нобель сыйлығының лауреаттары дәріс оқыды. Біз өз жобаларымызды қорғадық. Жобалардың ішінде бір оқушының мейрамханалар мен дәмханалардағы ас қалдықтарын сұрыптаудан өткізіп, нәтижесінде құнары жоғары дәмді батончик жасау туралы ұсынысы ғалымдарды елең еткізді. Оны аштықтың азабын тартқан елдердегі балаларға беруге болады. Бұл қазір жай ғана идея болғанымен, алдағы уақытта іске араласуы да мүмкін, - дейді Әйгерім Жұманова.

          Ал2016 жылыөткенжасөлкетанушы-экологтарменнатуралистердіңоблыстықфорумыныңжеңімпаздары, СемейқаласындағыШәкәріматындағыүштілдеоқытатынкөпбейіндігимназияның11 сыныпоқушыларыЖанелРахимоваменАқбалаТілеуғалиеваҚазақстанныңэкологиялықмәселелеріжайындашығармашылықжобаларынкөпшілікназарынаұсынды.

          - Өткен2016-2017 оқужылында«Жасылэкономикажарқынболашаққабастайды» тақырыбындаөзімніңжобамдықорғап, жүлделіорыниеленгенболатынмын. Бұл форумға биыл тағы да шақырылып отырмын. Бүгінде санасында сәулесі бар адамды туған жердің табиғатының тағдыры толғандыруы керек. Жасыл экономика – бұл жаңаша ойлау, жаңаша өмір салты. Егер дәстүрлі экономика – бұл тауарлар мен қалдықтардың өндірісі болса, жасыл экономика қалдықтардың кері өндірістік циклға қайтарылуы, - дейді Жанел Рахимова.

          Біратапайтарлығы, Жанелде, АқбаладаосыайдаОралқаласындаөткенжасэкологтардыңреспубликалықбайқауындаоблыснамысынқорғады.

          - Бұл форум осымен екінші рет өтіп отыр. Шараның мақсаты – мектеп оқушыларын экологиялық білімге тарту, жас ұрпақтың туған жерге деген сүйіспеншілігін ояту, шығармашылық әлеуетін жетілдіру. Форумға қатысушылардың барлығы қалалық және аудандық іріктеу кезеңінен сүрінбей өткен кіл мықтылар, - дейді Шығыс Қазақстан өңірлік ғылыми-практикалық «Дарын» орталығы директорының орынбасары Жанна Әскерханқызы. Форум аясында «Экология. Технология. Өмір» тақырыбында шығармашылық жұмыстар көрмесі, сонымен қатар «Эконысан. Менің кіші Отаным» бейнороликтер сайысы ұйымдастырылып, оқушылар өздерінің 39 жобасын қорғады.

Ерекшеэкоүйжасапты

          ФорумаясындаұйымдастырылғанкөрмегеҮржарауданыныңНауалыауылындағыҚойшыбайТөлеубековатындағыортамектептің10 «б» сыныпоқушылары«Табиғаттағдыры– меніңтағдырым» аттыжұмыстарыналыпкеліпті. Оқушылардың өздері жасаған «Экоүй» тек жасыл энергияны тұтынады. Шар тәрізді экоүйдің жартысы жер үстінде болса, жартысы жердің астында орналасқан. Тіпті, үйдің шатыры да күнбағыс тәрізді жасалған екен. 

          Аягөзқаласындағыкөпсалалықазақмектеп-гимназиясыоқушыларыныңдаидеясытамаша. «Ғажайыпағаш» депаталатынжұмыстарыфорумғақатысушылартарапынанжоғарыбағағаиеболды.

          Сондай-ақ, форумға қатысушы балалар үшін өңірдің жетекші өлкетанушылары мен экологтары шеберлік сыныптарын өткізді. Қатысушылар «Өз планетаңды сақта, өзгесі жоқ басқа» танымдық экологиялық марафонында еліміздің қорғауға алынған аумақтары, өсімдіктері, жануарлары туралы өз білімдерін көрсетуге мүмкіндік алды. Олар өз қолдарымен құстарды қоректендіруге арналған астау жасап, «Дарын» аумағына жеміс көшеттерін отырғызды.

          Сөйтіп, форум қорытындысы бойынша, «Экология. Технология. Өмір» шығармашылық көрмесі байқауында І дәрежелі дипломға Семей қаласы Пригород орта мектебінің 10 сынып оқушысы Ілияс Орынбасаров ие болса, «Эконысан. Менің кіші Отаным» бейнероликтер байқауында Жарма ауданындағы №236 орта мектептің 10 сынып оқушысы Айнұр Санақова мен 9 сынып оқушысы Самат Мұратбеков І дәрежелі дипломмен марапатталды. Ал «Менің Отаным - Қазақстан» ғылыми-практикалық конференциясы байқауында мұндай І дәрежелі дипломға Семейдегі облыстық балалар биологиялық орталығының 9 сынып оқушылары Сүлеймен Әмірғалиев пен Ділназ Қияқпаева лайық деп табылды. Жүлделі орынға ие болған оқушылар республикалық жас өлкетанушы экологтар мен натуралистердің форумына қатысатын болады.

Мейрамтай Иманғали

http://didar-gazeti.kz/6931-oblysty-forum-otandy-syuge-nded.html